Samarra’da Hangi İmam Var?
Sürekli “Ne Zaman Bitti Bu Yazı?” Diye Soran Benim İçin!
Herkesin Bir İmamı Olmalı mı? Samarra’daki İmam Nedir?
Bir gün İzmir’in sıcak bir akşamında, arkadaşlarla buluşmuşken, birden şunu düşündüm: “Samarra’da hangi imam var?” Şimdi, bu soru normalde gündelik hayatın içinde karşılaşabileceğiniz türden bir soru değil, değil mi? Hani, normalde bardağını eline alıp “Bugün hava çok güzel, kahve de güzel” dediğinizde biri “Samarra’da hangi imam var?” diye size sorarsa, ya kafayı sıyırmış derler, ya da ciddi bir tarih konuşmasına girilir. Ama işte ben, bazen hayatı biraz fazla analiz etmeye çalışan, bir yandan sürekli espri yapıp bir yandan da her şeyi derinlemesine düşünen o insanım.
İmam derken… Neden Samarra?
Samarra, İslam tarihinde önemli bir yer. Bir zamanlar, Abbâsîler’in başkentiymiş, bu da demek oluyor ki, biz buradaki imamları sadece tarih kitaplarından tanımıyoruz. Şimdi, Samarra’da hangi imam var sorusu aslında çok önemli bir soru değil mi? Hepimiz hep bir şeyin içinde kaybolmuşken, nerede durduğumuzu bir şekilde hatırlamamız gerekmez mi? Tabii, ben böyle derin derin konuşurken, dışarıda bir arkadaşım diyor ki:
“Ya Samarra’da gerçekten hangi imam var? Yoksa sadece kafanda mı canlandırdın?”
Şimdi, burada biraz daha ciddi olalım ve tarihsel olarak bakalım. Samarra, Abbâsîler döneminde İslam dünyasında önemli bir merkezdi ve burada 10. İmam Ali el-Hâdi ve 11. İmam Hasan el-Asker’in yaşadığı yerdi. Yani, Samarra’daki imamlar bir nevi dini liderlerdi. Bu tarihsel perspektiften bakınca, bir yandan da düşünüyorum: “Acaba Samarra’daki imamlar o dönemde de ‘arkadaşlar, halihazırda burada bir imam var mı?’ diye soranları gördü mü?” Belki de bir İmamın instagram hesabı olsa, sıkça “Samarra’da hangi imam var?” sorusu gelir miydi?
Zamanın Imama Ulaşma Sırası
Bir de şu var; ben, Samarra’daki imamların bulunduğu o devri düşündüğümde, o dönemde hayat daha farklıydı. Mesela, bugün ben sabah uyandım, ilk işim telefonumdan Instagram’a bakmak oldu. İnsanlar sabah namazını kılarken bile Instagram’da yeni post atmak zorunda hissediyor. Ama o dönemde sabah namazı kılmak bile neredeyse bir senaryo olurdu, değil mi?
Mesela bir sabah, İmam Hasan el-Asker’e sorsak:
“Ey İmam, bugün iş yerinde toplantım var, dua eder misin?”
İmam Hasan el-Asker: “Sen önce kahvaltını yap, sonra görüşelim.”
Zaman farklı, ama sorular pek değişmiyor. İmamlar da olsa, biz gene her türlü soruyu sorarız. O yüzden Samarra’da hangi imam olduğunu sorgulamak aslında bir bakıma günümüz insanının içsel bir arayışını simgeliyor. Ne kadar da köklü bir gelenek, değil mi?
İç Sesle Sohbet:
Şimdi, beni takip edin. Öyle bir an gelir ki, bir arkadaş ortamında “Samarra’da hangi imam var?” sorusunu sormak işin eğlencesi olabilir. Ama öyle bir durumda ne olur? Hemen şöyle bir iç ses devreye girer:
“Evet, hadi bakalım, bu da yeni bir fikir. Samarra’daki imamların kesinlikle bir sosyal medya hesabı olmalı. Ne diyorsun, bir hashtag açalım: #Samarra’daHangiİmam?”
Tabii, bir arkadaşım buna hemen cevap verir:
“Aaa evet, bir de hikayeler çekip, böyle ‘bugün ne yapsak?’ diye sorsalar! Herkes oy verir, bir de bu kadar mistik işlerin içine böyle sosyal medya girmemeli.”
O kadar eski bir dönemle bağ kurmak kolay değil ama, biz işte günlük hayatın mizahi taraflarını alıp, tarihle birleştiriyoruz. Çünkü bu soruyu sormak, aslında bir tür geçmişe dönmeyi de çağrıştırıyor. Hani bir yandan tarihi araştırmak isterken, bir yandan da her an bir espri patlatabileceğimizi unutmayalım.
Gündelik Hayatta İmam Arayışı
Tabii, bu yazı çok fazla felsefi olabilir, ama bir de düşündüm ki; acaba Samarra’daki imamlar olsaydı, zamanımızda bizim gibi insanlar nasıl tepki verirlerdi? Hadi bakalım, bir diyalog yapalım. Farz edelim ki, Samarra’da bir imam var ve biz ona sosyal medya üzerinden soru soruyoruz:
Ben: “İmam, Samarra’daki imam nedir?”
İmam: “Beni yanlış anlama, ama sosyal medya çok işgalci olmaya başladı. Dinimi anlamak isteyenler önce dua etsin, sonra gelsin.”
Hah, bence burada eski imamlar sosyal medyada hayatta pek başarılı olamazlardı. Bütün gün story atarak insanları dini ilimlerle eğitmek zor olurdu. Bu yüzden biz insanlara, Samarra’daki imamları bazen mizahi bir şekilde anlatmakta fayda var.
Gündelik Hayat ve Samarra’daki İmamlar
Her ne kadar bu yazıda Samarra’daki imamların kim olduğunu, tarihsel olarak kimlerin orada yaşadığını anlatmaya çalıştıysam da, aslında gündelik hayatla bunları harmanlamak biraz farklı bir yerden yapılıyor. Hani, belki de modern dünyada insanlar bir imamdan çok, biraz daha farklı bir lider tipi arıyorlar. Yani, iş yerindeki şefimiz de bir tür imam, arkadaş ortamındaki o komik insan da, bazen düşündüğümüz “imam” gibi olabiliyor.
Bir arkadaşım bir gün bana “Samarra’daki imamı tanıyorsun, peki senin hayatındaki imam kim?” diye sormuştu. Hemen cevabımı verdim:
“Benim imamım, komik anlarda bile ciddi bir anlam arayan insan!” Tabii sonra hepimiz güldük, ama mesele bu; Samarra’daki imam, tarihin bir parçası, ama biz, her zaman o ‘imam’ı ararız.
Sonuç: Hayat Biraz Mizah, Biraz Ciddi ve Biraz da Samarra
Sonuç olarak, Samarra’da hangi imam var sorusuna, benim cevabım biraz daha mizahi, biraz da derinlemesine bir bakış açısı oldu. İmamlar, tarihin önemli figürleri, ama biz, tarihin içinde kaybolmuşken, o esprili bakış açısını kaybetmemeliyiz. Samarra’da hangi imam var sorusunu sormak, aslında hepimizin bir arayış içinde olduğunu gösteriyor. Ve evet, bazen tarihteki imamların sosyal medyada ne yapacağını düşünebilirsiniz, ama unutmayın, hayatta her şeyin bir zamanı var ve biz hepimiz bir şekilde “imama” dönüşebiliriz.
Ah, Samarra! Hem tarih, hem mizah. Hayat, her açıdan derin, ama eğlenceli bir yolculuk.